Фундаментал ва клиник тиббиёт ахборотномаси 2025, №3 (17)
Maqola mavzusi
BOLALARDA TEMIR YETISHMASLIGI ANEMIYASINING ZAMONAVIY LABORATOR DIAGNOSTIKA TAMOYILLARI (69-71)
Mualliflar
Berdiyarova Sh.Sh., Najmiddinova N.K., Raxmatov J.A., Norboyeva N.A., Xolboyeva D.Z.
Muassasa
Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Samarqand sh., O’zbekiston
Annotatsiya
Ushbu ishda anemiyaning zamonaviy laborator diagnostika tamoyillari yoritilgan. Anemiya bu gemoglobin miqdorining yoki eritrotsitlar sonining pasayishi bilan tavsiflanadigan gematologik sindrom bo‘lib, turli etiologik omillarga ko‘ra yuzaga keladi. Kasallikning kelib chiqish sabablari va shakllari xilma-xil bo‘lgani bois, to‘g‘ri va aniqligi yuqori bo‘lgan laborator diagnostika usullarini qo‘llash katta ahamiyat kasb etadi. Mazkur ishda umumiy qon tahlili (UQT), temir moddasining almashinuvi ko‘rsatkichlari (ferritin, temir,transferrin), retikulositlar darajasi aniqlash kabi bioximik metodlar kabi za monaviy laborator usullar ko‘rib chiqilgan. Diagnostika tamoyillarini to‘g‘ri tanlash nafaqat anemiyaning aniq turini aniqlash, balki individual davolash strategiyasini ishlab chiqishda ham muhim ahamiyatga ega.
Kalit so'zlar
temir yetishmasligi anemiyasi, laborator diagnostika, ferritin, transferrin, temir, gemo globin, eritrotsit indekslari
Adabiyotlar
- Kliegman R.M. et al. - Nelson Textbook of Pediatrics (21st ed., 2020) – Pediatriyada anemiya va uning laborator tekshiruvi.
- Turgeon M.L. – Clinical Hematology: The ory and Procedures (6th ed., 2018) – Gematologik testlar va ularning diagnostik ahamiyati.
- Greer J.P. et al. – Wintrobe's Clinical He matology (14th ed., 2019) – Temir yetishmovchiligi anemiyasining patofiziologiyasi va laborator baholash.
- A.A. Qodirov, T.T. To‘ychiyev – Gema tologiya (Toshkent, 2017) – O‘zbek tilida bolalar gematologiyasi va laboratoriya usullari.
- А.А. Баранов – Детская гематология (Москва, 2016) – Bolalar gematologiyasi bo‘yicha rus tilidagi asosiy qo‘llanma.
- Camaschella C. – Iron-deficiency anemia (N Engl J Med, 2015) – Temir yetishmovchiligi anemiyasining zamonaviy diagnostika strategiyalari.
- Thomas D.W. et al. – Diagnosis and man agement of iron deficiency anemia (CMAJ, 2013) – Laborator ko‘rsatkichlar, sTfR va hepsidin roli haqida.
- Killip S. et al. – Iron deficiency anemia (Am Fam Physician, 2007) – Klinik holatlarda diag nostik yondashuv.
- Guyatt G.H. et al. – Laboratory diagnosis of iron-deficiency anemia (Hematology, 2015) – Laborator parametrlar va interpretatsiyasi.
- Cappellini M.D. et al. – Iron deficiency anemia revisited (J Intern Med, 2020) – Biomarker larga asoslangan yondashuvlar.
- Toshkent Pediatriya Tibbiyot Instituti – Ilmiy maqolalar to‘plami – Bolalar gematologiyasi bo‘yicha mahalliy tadqiqotlar.
- O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi – Bolalarda anemiya diagnostikasi bo‘yicha amaliy tavsiyalar (metodik qo‘llanma, 2020)
- Клигман Р.М., Шор Н.Ф. Педиатрия Нельсона. – М.: Медицина, 2020. – 2880 с.
- Turgeon M.L. Clinical Hematology: Theo ry and Procedures. – Philadelphia: Wolters Kluwer, 2018. – 608 p.
- Greer J.P. et al. Wintrobe’s Clinical He matology. – Philadelphia: Wolters Kluwer, 2019. – 2536 p.
- Қодиров А.А., Тўйчиев Т.Т. Гематология. – Тошкент: Тиббиёт, 2017. – 512 б.