Фундаментал ва клиник тиббиёт ахборотномаси 2025, №3 (17)

Maqola mavzusi

BRONXIAL ASTMA BILAN OG’RIGAN BEMORLARNI REABILITATSIYA QILISHDA INTERLEYKINLARNING AHAMIYATI (51-56)

Mualliflar

Berdiyarova Sh.Sh., Najmiddinova N.K., Abdumannonova M.O.

Muassasa

Samarqand davlat tibbiyot universiteti, Samarqand sh., O`zbekiston

Annotatsiya

Bronxial astma hozirgi kunda nafas yo'llari kasalliklari orasida keng tarqalgan kasallik bo'lib og'ir asoratlarga olib keladi. Bu kasallik nafas yo'llarining surunkali yallig'lanish kasalligi bo'lib, qaytalaydigan obstruktsiya, giperreaktivlik va yallig'lanish bilan tavsiflanadi. Asosiy alomatlar-xirillash, yo'tal, nafas qisilishi va ko'krak qafasining qisilishi bo`lib, intensivligi va chastotasi turlicha bo`ladi. Bu maqolada ushbu kasallikka chalingan bemorlarni reabilitatsiya qilish usullari tahlil qilingan. Bronxial astma surunkali yallig‘lanishli kasallik bo‘lib, uning patogenezida interleykinlar muhim rol o‘ynaydi. Rea bilitatsiya bosqichida bu sitokinlar nafaqat kasallik faolligini baholash, balki bemor holatini monitoring qi lish, davolash samaradorligini aniqlash va individual yondashuvni shakllantirishda ham katta ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada interleykinlarning (ayniqsa IL-4, IL-5, IL-13 va IL-17) reabilitatsiya jarayon idagi immunologik va klinik roli yoritiladi.

Kalit so'zlar

bronxial astma, yo'tal, nafas qisilishi, reabilitasiya, obstruktsiya, eozinofil, qaytalanish.

Adabiyotlar

  1. Global Initiative for Asthma (GINA). Global Strategy for Asthma Management and Pre vention, 2024.
  2. Barnes PJ. Cytokine-directed therapies for the treatment of chronic airway diseases. Cytokine & Growth Factor Reviews, 2018; 39: 62–73.
  3. Fahy JV. Type 2 inflammation in asthma — present in most, absent in many. Nature Reviews Immunology, 2015; 15(1): 57–65.
  4. Чучалин А.Г. Бронхиальная астма: Руко водство для врачей. — М.: ГЭОТАР-Медиа, 2020. — 528 с.
  5. Иванова Л.А., Ермакова Т.И. Современ ные подходы к реабилитации больных бронхи альной астмой // Пульмонология. — 2019. — №3. — С. 34–39.
  6. Киселев В.В. Терапевтический потенци ал антицитокиновой терапии в пульмонологии // Вестник современной клинической медицины. — 2021. — №2. — С. 11–16.
  7. Международные рекомендации GINA (Global Initiative for Asthma) по ведению и лече нию бронхиальной астмы. Перевод и адаптация — 2023 г.
  8. Kuperman D, Schleimer RP. Interleukin-13 in asthma pathogenesis. Current Allergy and Asthma Reports, 2008; 8(5): 371–375.
  9. Corren J et al. Lebrikizumab treatment in adults with asthma. New England Journal of Medi cine, 2011; 365(12): 1088–1098.
  10. Al-Ramli W et al. TH17-associated cyto kines (IL-17A and IL-17F) in severe asthma. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 2009; 123(5): 1185–1187.
  11. Agache I et al. EAACI position paper on the use of biologics in severe asthma. Allergy, 2020; 75(1): 14–23.
  12. Wenzel SE. Asthma phenotypes: the evo lution from clinical to molecular approaches. Nature Medicine, 2012; 18(5): 716–725.
  13. Алексеев А.А. Биомаркеры воспаления в оценке эффективности реабилитации при бронхиальной астме // Клиническая медицина. — 2020. — Т. 98, №6. — С. 437–442.

MAQOLALAR

JURNAL SONLARI