Maqola mavzusi

Mualliflar

Алимова Ш.Ш., Сохибова З.Р.

Muassasa

Абу Али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти, Бухоро ш., Ўзбекистон

Annotatsiya

Юрак-қон томир касалликлари ўлимнинг асосий сабабларидан бири бўлиб қолмоқда, шунинг учун субклиник атеросклерозни эрта аниқлаш унинг олдини олиш учун алоҳида аҳамиятга эга. Ушбу шарҳда субклиник атеросклерозни тасвирлашнинг замонавий усуллари тақдим этилган ва уларнинг юрак-қон томир хавфини баҳолашдаги ўрни таҳлил қилинган. Уйқу артерияларининг инти ма-медиа комплекси (ИМК) қалинлигини ультратовуш ёрдамида баҳолаш ва атеросклеротик пилак чаларни аниқлаш, компьютер томографияси орқали коронар кальций индексини (ККИ) миқдорий ҳисоблаш, шунингдек, томир девори ва пилакчаларни тасвирлашда юқори аниқликдаги магнит резонанс томография (МРТ) имкониятлари тавсифланган. Ушбу усулларнинг юрак-қон томир ҳоди саларини эрта баҳолашдаги прогностик аҳамияти қиёсий таҳлил этилган. Шарҳ натижаларига кўра, ҳар бир усулнинг афзалликлари ва чекловлари ҳамда юрак-қон томир асоратлари ривожланиш хавфини яхшироқ баҳолаш учун уларни қўллашнинг мақсадга мувофиқлиги ҳақида хулосалар чиқарилган.

Kalit so'zlar

субклиник атеросклероз; визуализация; интима-медиа қалинлиги; коронар калций индекси; магнит-резонанс томография; юрак-қон томир хавфи.

Adabiyotlar

1. Papageorgiou N., Andriotis A., Mantziaris V., et al. Imaging subclinical atherosclerosis: where do we stand? // Curr Cardiol Rev. 2017. 13(1). P.47 55.
2. Mach F., Baigent C., Catapano A.L., et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardio vascular risk // Eur Heart J. 2020. 41(1). P.111–188.
3. Simova I. Intima-media thickness: appro priate evaluation and proper measurement // E Journal of Cardiology Practice. 2015. 13(21). [Электронный ресурс]. URL: https://www.escardio.org/Journals/E-Journal-of Cardiology-Practice/Volume-13/Intima-media thickness-Appropriate-evaluation-and-proper measurement-described
4. Kabłak-Ziembicka A., Przewłocki T., Pieniazek P., et al. Clinical significance of carotid intima-media complex and carotid plaque assess ment by ultrasound for the prediction of adverse cardiovascular events in primary and secondary care patients // J. Clin. Med. 2021. 10(20). P.4628.
5. Johri A.M., Nambi V., Naqvi T.Z., et al. Recommendations for the assessment of carotid arte rial plaque by ultrasound for the characterization of atherosclerosis and evaluation of cardiovascular risk: from the American Society of Echocardiography // J Am Soc Echocardiogr. 2020. 33(8). P.917–933.
6. Stein J.H., Korcarz C.E., Hermes L.L., et al. Use of carotid ultrasound to identify subclinical vascular disease and evaluate cardiovascular disease risk: a consensus statement from the American Soci ety of Echocardiography Carotid Intima-Media Thickness Task Force // J Am Soc Echocardiogr. 2008. 21(2). P.93–111.
7. Chua A., Blankstein R., Ko B. Coronary artery calcium in primary prevention // Aust J Gen Pract. 2020. 49(8). P.464–469.
8. Schindler A., Schinner R., Altaf N., et al. Prediction of stroke risk by detection of hemorrhage in carotid plaques: meta-analysis of individual pa tient data // JACC Cardiovasc Imaging. 2020. 13(2). P.395–406.
9. Kenny A.P., Murphy R. Coronary CT an giography radiomics for identifying coronary artery plaque vulnerability: a systematic review // Hearts. 2024. 5(4). P.584–599.
10. Chen S., Liu C., Chen X., et al. A radi omics approach to assess high-risk carotid plaques: a non-invasive imaging biomarker (Retrospective study) // Front Neurol. 2022. 13. P.788652.
11. Kampaktsis P.N., Emfietzoglou E., Ala raji N., et al. Artificial intelligence in atherosclerotic disease: applications and trends // Front Cardiovasc Med. 2023. 9. P.949454.