Фундаментал ва клиник тиббиёт ахборотномаси, 2026, №1 (21)
Maqola mavzusi
ПРЕЭКЛАМПСИЯ ДИАГНОСТИКАСИДА ЗАМОНАВИЙ БИОМАРКЕРЛАРНИНГ РОЛИ (153–158)
Mualliflar
Атоева Ш.У., Қудратова З.Э.
Muassasa
Самарқанд давлат тиббиёт университети, Самарқанд ш., Ўзбекистон
Annotatsiya
Ушбу мақолада ҳомиладорлик даврида учрайдиган преэклампсияни эрта аниқлашда эндотелиал дисфункция билан боғлиқ замонавий биомаркерларнинг - NOS3, PlGF, sFlt-1 ва sEng - диагностик аҳамияти таҳлил қилинган. Преэклампсия кўп органли дисфункция билан кечувчи оғир патологик ҳолат бўлиб, она ва ҳомила ҳаёти учун юқори хавф туғдиради. Эндотелиал азот оксиди синтетазаси (NOS3) даражасидаги ўзгаришлар эндотелиал функциянинг бузилганлигини кўрсатади. PlGF (placental growth factor) ангиогенезни рағбатлантирувчи асосий омил бўлиб, плацентанинг нормал ривожланишида муҳим роль ўйнайди. sFlt-1 антиангиоген омил бўлиб, PlGF ва VEGF билан боғланиб, уларнинг биологик фаоллигини пасайтиради. Ушбу маркер тромбоцитлар ва эндотелиал ҳужайралар томонидан синтезланиб, эндотелиал дисфункция ва артериал гипертензия ривожланишига олиб келади. sEng (soluble endoglin) даражасининг ошиши преэклампсия ривожланишининг илк белгилари қаторига киради ва касалликни эрта босқичда аниқлаш имконини беради. Ушбу биомаркерларни комплекс баҳолаш преэклампсияни эрта ташхислаш ва прогноз қилиш самарадорлигини оширади.
Kalit so'zlar
Преэклампсия, NOS3, артериал гипертензия, эндотелиал дисфункция, эрта ташхис, ҳомила-дорлик, биомаркерлар, PlGF, sFlt-1, sEng.
Adabiyotlar
